ผู้เชี่ยวชาญชี้สึนามิที่ช่องแคบซุนดา “เป็นแบบเฉพาะตัว”

จำนวนผู้เสียชีวิตจากสึนามิที่ช่องแคบซุนดาของอินโดนีเซียเพิ่มเป็นมากกว่า 280 คน และได้รับบาดเจ็บมากกว่า 1,000 คน ด้านผู้เชี่ยวชาญวิเคราะห์ว่าสึนามิครั้งนี้ยากแก่การติดตามและเตือนภัย “แหล่งกำเนิดและรูปแบบของแรงสั่นสะเทือน”ที่ไม่ได้มาจากแผ่นดินไหวทั่วไป

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานจากกรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย เมื่อวันที่ 24 ธ.ค. ว่าสำนักงานบริหารจัดการภัยพิบัติแห่งชาติ ( บีเอ็นพีบี ) รายงานว่าเจ้าหน้าที่กู้ภัยทั้งทหาร ตำรวจและอาสาสมัครพลเรือนยังคงทำงานกันอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ความช่วยเหลือประชาชนซึ่งได้รับผลกระทบจากสึนามิ ที่เป็นผลจากการเกิดดินถล่มครั้งใหญ่ใต้ทะเลบริเวณภูเขาไฟกรากาตัว ตั้งอยู่กลางช่องแคบซุนดา ระหว่างภาคใต้ของเกาะสุมาตรากับภาคเหนือของเกาะชวา เมื่อคืนวันเสาร์ที่ผ่านมา
 
ทั้งนี้ ธรณีพิบัติภัยดังกล่าวส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 281 คน ได้รับบาดเจ็บ 1,016 คน และยังสูญหายอีก 57 คน แต่ตัวเลขทั้งหมดน่าจะเพิ่มขึ้นอีก โดยในจำนวนผู้เสียชีวิตรวมถึงสมาชิก 2 คนของวงร็อกชื่อดัง “เซเว่นทีน” และผู้จัดการวง ส่วนภรรยาของนายรีเฟียน ฟาจาร์ซยาห์ นักร้องนำของวงยังอยู่ในสถานะผู้สูญหาย โดยสึนามิซัดเข้ามาในช่วงที่เซเว่นทีนกำลังทำการแสดงสดกลางแจ้งพอดี

อย่างไรก็ตาม ฝนที่ตกลงมาอย่างหนักสร้างอุปสรรคให้แก่ทุกฝ่ายในการปฏิบัติหน้าที่ ขณะที่ประธานาธิบดีโจโค วิโดโด ลงพื้นที่ประสบภัยแล้ว เพื่อสำรวจความเสียหายและพบกับประชาชน ซึ่งส่วนใหญ่ยังคงมีภาวะวิตกกังวลและตื่นตระหนกอย่างหนัก เนื่องจากย้อนกลับไปเมื่อ 14 ปีที่แล้ว คือวันที่ 26 ธ.ค. 2547 เกิดแผ่นดินไหวรุนแรง 9.1 แมกนิจูด มีจุดศูนย์กลางอยู่ใต้ทะเล นอกชายฝั่งทางตอนเหนือของเกาะสุมาตรา ก่อให้เกิดสึนามิขนาดใหญ่หลานระลอกซัดเข้าสู่ชายฝั่งของ 14 ประเทศ มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 226,000 คน ซึ่งมากว่าครึ่งหนึ่งพบในอินโดนีเซีย

กระนั้นผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิศาสตร์และธรณีศาสตร์ ซึ่งรวมถึงนายแซม เทย์เลอร์-ออฟฟอร์ด นักวิทยาแผ่นดินไหวของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาตินิวซีแลนด์ ในกรุงเวลลิงตัน วิเคราะห์ความเปลี่ยนแปลงของภูเขาไฟกรากาตัวโดยอาศัยภาพถ่ายจากดาวเทียมเซนทิเนล-1 ขององค์การอวกาศยุโรป ( อีเอสเอ ) พบว่าดินถล่มใต้ทะเลบริเวณฝั่งตะวันตกของภูเขาไฟ น่าจะเป็นปัจจัยสำคัญกระตุ้นให้เกิดสึนามิ ซึ่งน้อยครั้งมากที่จะมีสึนามิเกิดขึ้นจากความเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาของภูเขาไฟ

นอกจากนี้ แม้ปรากฏการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นนานถึง 24 นาทีก่อนเกิดสึนามิซัดเข้าฝั่ง แต่ “แหล่งกำเนิดและรูปแบบของแรงสั่นสะเทือน” ที่แตกต่างกัน อาจเป็นเหตุว่าเพราะเหตุใดระบบเตือนภัยสึนามิจึงไม่บันทึกข้อมูล หรือเตือนภัยช้าในบางจุด สอดคล้องกับคำกล่าวของชาวบ้านในพื้นที่ ว่าไม่พบ “ความเปลี่ยนแปลง” ของระดับน้ำทะเล หรือการเกิดแผ่นดินไหว แต่กลับเกิดสึนามิสูงประมาณ 3 เมตรซัดเข้าฝั่งอย่างฉับพลัน

อนึ่ง ภูเขาไฟกรากาตัว ความสูง 813 เมตร เป็นเกาะภูเขาไฟเกิดใหม่เมื่อปี 2470 หลังการปะทุอย่างรุนแรงเมื่อเดือนส.ค. 2426 ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตมากว่า 36,000 คน และทำให้พื้นที่บางส่วนของเกาะจมลงไปอยู่ใต้ทะเล โดยภูเขาไฟกรากาตัวตั้งอยู่กลางช่องแคบซุนดา ระหว่างเกาะสุมาตรากับเกาะชวา เป็นหนึ่งในภูเขาไฟ 127 ลูกของอินโดนีเซียที่ยังคงคุกรุ่นอยู่